OIKOS, wat was dat ook al weer?
Voordat we het vergeten Oikos staat voor: "Oecumenisch Instituut Kerk en Ontwikkelingssamenwerking. De Quakers zijn een van de medeoprichters geweest. De organisatie is ontstaan uit een fusie van Ikvos en Osaci
Oikos stelt zich ten doel in de Nederlandse samenleving processen van verandering te ondersteunen en op gang te brengen, gericht op wereldwijde rechtvaardige ontwikkeling. Oikos richt zich daartoe met onderzoek, educatie en campagnes met name op kerken, kerkelijke groepen en personen. De projecten van Oikos zijn onderverdeeld in drie programma's: reflectie, actie en support.
Afgelopen jaar is veel aandacht besteed aan het begrip 'ontwikkeling' wat resulteerde in de uitgave van het boek "Onderweg naar overvloed". Met deze wil Oikos, door middel van discussie, een vernieuwde oecumenische visie op ontwikkeling tot stand laten komen. Hoe gaan wij om met de spanning tussen het visioen van overvloed en leven enerzijds en de werkelijkheid van schaarste en dood anderzijds. Wat is de toekomst van de ontwikkelingssamenwerking? Kunnen de kerken zonder meer in gesprek gaan met de politiek? Een ander aandachtspunt onder "reflectie" is globalisering. In opdracht van Kerken in Actie voert Oikos een studie uit. Wat zijn de mogelijkheden en risico's hieraan verbonden? Verschillende deskundigen over de hele wereld werden gevraagd op dit thema te reageren. Tenslotte begon Oikos een vooronderzoek rond het thema "Nederland: wapenleverancier" om het eigen beleid op het terrein van bewapening verder uit te werken.
Binnen het programma 'actie' werd gewerkt aan een project over nieuwe vormen van delen in relatie tot de hele problematiek van klimaatverandering. Immers vooral het arme deel van de wereld zal het meest lijden onder de gevolgen van klimaatverandering, terwijl het "Noorden" de grootste vervuiler is. Niet alleen de politiek moet haar beleid aanpassen en zich bewust worden van de enorme omvang van het probleem van klimaatverandering. Ook de bevolking - het publiek- moet een omslag maken. Uiteindelijk moeten we toe naar een verminderde uitstoot van CO2. Dat vergt een andere manier van denken en vooral anders handelen. Oikos bewandelt twee trajecten, een gericht op beleidsbeïnvloeding binnen de politiek, het andere traject richt zich vooral op educatie. Wat het laatste betreft heeft Oikos voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs, een handleiding voor het maken van een profielwerkstuk ontwikkeld. In het jaar 2000 en daarna was Oikos nauw betrokken bij de campagne Jubilee 2000. Niet alleen bleek het maatschappelijk draagvlak voor een drastische schuldverlichting groot te zijn, ook de politiek werd wakker geschud door deze grote campagne.
Onder het programma 'support' was Oikos betrokken bij projecten van Kinderen in de Knel en Kerken in Actie. Zo deed Oikos een beleidsgericht onderzoek naar inhoud en gebruiksvriendelijkheid van materiaal, de doelgroepen en de relatie tussen fondswerving en educatie van verschillende project informatie mappen, die door de Samen op Weg kerken gebruikt worden. Een ander project was het ontwikkelen van educatief materiaal rond het thema water in het kader van het z.g. Passage-project "Water, bron van leven". Passage (christelijk-maatschappelijke vrouwenbeweging) heeft uitwisselingscontacten opgezet met vrouwenorganisaties in landen als Costa Rica, Sierra Leone en Filippijnen.
Oikos doet zowel eigen onderzoek als onderzoek in opdracht van anderen, zoals Kerken in Actie, Samen-op-Weg etc. Naast specifieke projecten verleent Oikos medewerking aan diverse andere activiteiten, die buiten de projecten vallen, zoals vertegenwoordigingen in commissies, werkgroepen en redacties. Regelmatig komen er vragen binnen van (christelijke) organisaties over onderwerpen die Oikos wel een warm hart toedraagt, maar die geen speerpunt zijn van beleid.
Tijdens de LC van 25 augustus 2001 hadden we een zeer wederkerig informatief gesprek met Hylke Wolters, de directeur van Oikos en Piet Terhal, de voorzitter van het Bestuur. Het zou fijn zijn als we ons weer wat meer betrokken gingen voelen bij het werk van Oikos. Het werk van Oikos wordt financieel mogelijk gemaakt door programma- en projectsubsidies, van opdrachtgevers, zoals Kerken in Actie, maar ook van de NDCO (Nationale Commissie voor internationale samenwerking en duurzame ontwikkeling) van de kerken die in Oikos participeren, van het ICCO, Cordaid en het Bureau Beleidsvorming Ontwikkelingssamenwerking (BBO). Aan het werk van Oikos wordt ook door de Nederlandse Jaarvergadering en het Quaker Hulpfonds op bescheiden wijze financieel bijgedragen. Persoonlijk kan men het werk van Oikos steunen door lid te worden van de Stichting Vrienden van Oikos of door een bedrag over te maken op het gironummer 220644 van het Quaker Hulpfonds te Deventer.
Pieter Ketner
Uit: De Vriendenkring februari 2002